Gepubliceerd in Esta, februari 2009 Ervaringen beugel volwassenen

Je verwacht ze bij brugklassers met enorme rugtassen. Maar als die paar scheve tanden je rond je 40ste nog dwarszitten, waarom zou je er dan niet alsnog aan beginnen?

Naam: Giovanna Antonacci

  • Leeftijd: 39
  • Relatie: getrouwd met John (41)
  • Kinderen: een dochter, Luna (4)
  • Werk: telefoniste/receptioniste
  • Soort beugel: slotjesbeugel (boven en onder); buitenboordbeugel voor ’s nachts
  • Beugel sinds: oktober 2008
  • Mag eruit: waarschijnlijk juli 2010

Het was niet zo dat Giovanna dagelijks met haar gebit bezig was, maar toch zaten die paar scheve tanden haar dwars. Vanaf haar 16e eigenlijk al, maar in die tijd vond haar tandarts de situatie niet ernstig genoeg om er iets aan te doen. Toen ze om zich heen steeds meer volwassenen met een beugel zag, dacht ze ‘waarom niet?’. Al was het maar om te voorkomen dat haar tanden met het ouder worden steeds schever zouden gaan staan. Haar oudere zus had trouwens ook al een beugel gehad. Die was alleen niet tegen de scheve tanden, maar tegen het tandenknarsen.

Een beugel doet een flinke aanslag op je mond. Om dat aan te kunnen moet de mondhygiëne perfect in orde zijn. Na een half jaar flink flossen en stoken was Giovanna’s gebit ‘beugelklaar’.

De eerste week had ze zoveel tandpijn, dat ze amper kon eten. Ze was in één keer twee kilo kwijt. Daarna werd de pijn minder. Ondanks dat kan ze helaas niet meer van haar geliefde harde koekjes snoepen. Het risico dat daardoor slotje afbreekt is te groot. En een kapot slotje betekent: een maand langer beugelen.

Haar vierjarige dochter vindt het erg interessant dat haar moeder een beugel draagt. Ze zoekt zacht voedsel voor haar uit, en herinnert haar er ’s avonds aan dat ze haar buitenboordbeugel aan moet doen. Als ze later groot is wil ze ook een beugel.

Naam: Alja Bos

  • Leeftijd: 37
  • Relatie: getrouwd met Roy (39)
  • Kinderen: twee dochters, Manon (13) en Mirjam (11); de oudste heeft ook een slotjesbeugel
  • Werk: gastouder
  • Soort beugel: slotjesbeugel (boven en onder); buitenboordbeugel voor ’s nachts
  • Beugel sinds: juni 2007
  • Mag eruit: waarschijnlijk mei 2009

Drie jaar geleden moest Alja’s oudste dochter Manon een slotjesbeugel. Bij de orthodontist informeerde Alja of zoiets voor haar ook nog zin kon hebben. Ja, luidde het antwoord. De opluchting was groot, want haar (licht) scheve tanden zaten haar al haar hele leven dwars. Overal om zich heen zag ze vrouwen met perfecte gebitten. Van lieverlee werd het bijna een trauma. Eindelijk kon ze daar wat aan doen.

Na haar zwangerschappen was ze ruim twintig kilo aangekomen. Met hard werken had Alja er weer tien afgekregen. De beugel is daar een logisch vervolg op; die zorgt er – net als haar dunnere lijf – voor dat ze beter in haar vel zit. Want ze mag dan wel veertien jaar getrouwd zijn, dat betekent niet dat ze haar uiterlijk niet meer belangrijk vindt.

De slotjes zijn zeker niet pijnloos. En door de buitenboordbeugel heeft Alja bijna een half jaar slecht geslapen. Echt romantisch is het trouwens niet, met zo’n constructie om je hoofd in bed. Gelukkig kan hij ook af. Nee, haar liefdesleven lijdt er niet onder.

Elke zes weken gaat Alja samen met haar dochter voor controle naar de orthodontist. Voor een 13-jarige is dat niet stoer. Aan de andere kant: Alja weet precies wat voor pijn Manon moet doormaken, en hoe onhandig zo’n beugel is met eten. Wat dat betreft zou elke ouder met een beugelende tiener er eentje moeten hebben.

Naam: Jody van Gelderen

  • Leeftijd: 38
  • Relatie: getrouwd met Erik (39)
  • Kinderen: een dochter, Faye (8) en een zoon, Figo (6)
  • Werk: bij een ICT-bedrijf
  • Soort beugel: slotjesbeugel (boven en onder)
  • Beugel sinds: juni 2008
  • Mag eruit: waarschijnlijk begin 2009

Jody heeft mooie grote en witte tanden. Dat die niet helemaal recht stonden maakte haar niet onzeker, maar ze vond het wel zonde. Een strak gebit is toch een belangrijk onderdeel van een verzorgd uiterlijk, vindt ze. Vandaar de beugel, die ze overigens voor haar verjaardag kreeg van haar man. De verzekering vergoedt zo’n cosmetische ingreep namelijk niet.

Als kind had ze haar moeder al om een beugel gevraagd. De tandarts vond het echter onzin, al die kinderen die zo nodig ‘fotomodellengebitjes’ wilden. Van hem kreeg ze hem toen niet, van de orthodontist 25 jaar later wel.

Mensen in haar omgeving reageerden overwegend positief op Jody’s besluit. Eén persoon vroeg of de beugel een teken was van een vervroegde midlifecrisis, maar daar bleef het dan ook bij. Leuke bijkomstigheid zijn de gesprekken met ‘lotgenoten’. Volslagen vreemden vaak, maar al dat ijzer in je mond schept toch een band.

Toen de beugel er net inzat, kon ze haar kiezen niet goed op elkaar zetten. Dat was even lastig, maar van pijn of gevoelens van schaamte heeft ze weinig last gehad. Inmiddels merkt ze nauwelijks meer dat ze hem heeft. Vijf jaar geleden werd bij Jody borstkanker geconstateerd. Na de chemokuur liep ze een tijd met een kaal hoofd rond. In vergelijking daarmee stelt een beugel niets voor.

Naam: Marianne Schrijver

  • Leeftijd: 44
  • Relatie: getrouwd met Raymond (45)
  • Kinderen: een zoon, Gijs (14) en twee dochters, Emma (12) en Janneke (10); Gijs heeft een slotjesbeugel, Emma een blokbeugel
  • Werk: juffrouw in het basisonderwijs (groep 1 en 2)
  • Soort beugel: slotjesbeugel (boven en onder)
  • Beugel sinds: augustus 2007
  • Is eruit gegaan op: 5 december 2008

Marianne’s beugel zat er nog niet zo lang in, toen ze met haar man op vakantie ging naar Bonaire. ‘Leuk, mijn duikbrevet halen’, dacht ze. Maar het mondstuk van de duikuitrusting en de druk onder water deden ongelofelijk zeer aan haar lippen. Geen brevet dus.

Haar voortanden stonden al niet helemaal recht, maar doordat haar kaak begon te krimpen – dat krijg je boven de veertig – werd het steeds erger. Bovendien had ze last van hoofdpijn, veroorzaakt door de druk op haar tanden. Reden genoeg om er wat aan te doen.

Het liefst wilde ze doorzichtige slotjes, zoals Mariska Bauer. Maar toen de orthodontist vertelde dat die veel sneller kapot gaan, zag ze daar vanaf. Haar zoon van veertien kreeg een half jaar na haar ook een slotjesbeugel. Hij heeft er veel minder last van dan zij; na een week zat hij alweer kip te kluiven. Marianne daarentegen is door de pijn bij het eten kilo’s kwijtgeraakt.

Na het drinken van een glaasje rode wijn verkleurde het ijzer in haar mond plotseling. Men was haar vergeten te vertellen dat je dat met een beugel niet kan doen. Dat mist ze nu, net als het eten van nootjes en het afbijten van een sappige appel.

Op 5 december vorig jaar is Marianne’s beugel eruit gehaald. Het lijkt wel een kunstgebit, zo mooi vindt ze het resultaat. Op school heeft ze het gevierd met een traktatie van appels en een tandenpoetsles. De kleuters moeten nu wel een nieuwe bijnaam voor haar verzinnen. Want ‘de juf met de beugel’ is ze niet meer.

Schone zaak

Als je een beugel krijgt is het heel belangrijk dat de zogeheten mondhygiëne in orde is. Voedselresten kunnen gemakkelijk tussen de beugel blijven plakken. De kans op gaatjes wordt daardoor groter (bij een vaste beugel vooral vlak naast de slotjes). Bovendien is goed poetsen en flossen met een beugel moeilijker, waardoor je eerder last kunt krijgen van ontstoken en terugtrekkend tandvlees.

Bij volwassenen besteedt een orthodontist extra aandacht aan de mondhygiëne, omdat zij gedurende de jaren hun gebit niet altijd even goed schoon hebben gehouden. Bovendien worden het tandvlees en het kaakbeen met het ouder worden minder sterk. Dat verhoogt het risico op problemen. Is de orthodontist niet tevreden over de mondhygiëne, dan zal hij (nog) niet beginnen met de behandeling, maar je eerst verwijzen naar je eigen tandarts of naar de mondhygiënist(e).

Door: Marte van Santen